Kawa czy herbata? / Coffee or tea?

A Wy jakich wymówek używacie, żeby choć na chwilę oderwać się od obowiązków służbowych? Myślicie, że możemy dowolnie korzystać z przerw w pracy? Czy może szef powinien decydować o której godzinie zjemy obiad, albo pójdziemy na papierosa czy do toalety? Przeczytajcie koniecznie poniższy post na temat przerw w pracy.

Scroll down for an English version of the post!

Ja zazwyczaj robię przerwę na kawę 🙂 Tak więc zacznę od apelu – nie demonizujmy robienia sobie przerw w pracy! Generalnie pracodawcy dawno odrzucili przekonania fabrykantów z końca XIX w. i doskonale wiedzą, że pracownicy to nie maszyny. Nie bez powodu firmy wyposażają swoje siedziby w kuchnie, kanapy, pokoje z konsolami, przenoszą swoje biura do miejsc, gdzie funkcjonują siłownie, baseny, kluby fitness. Niemniej rozumiem, że nie jest to reguła i nie wszyscy pracodawcy są wyrozumiali w tej kwestii. Dlatego warto wiedzieć, na ile możemy sobie pozwolić mając prawo pracy na uwadze.

Ponieważ nie istnieje kodeksowa definicja przerwy, pozwólcie mi posłużyć się definicją słownikową. W słowniku języka polskiego PWN definicja słowa PRZERWA brzmi następująco: czas, okres, w którym jakaś czynność lub zjawisko chwilowo nie zachodzi, nie odbywa się; odstęp czasowy między czymś a czymś; pauza; wolny czas między lekcjami, w godzinach pracy itp. przeznaczony na odpoczynek.

Najpierw omówmy te przerwy w pracy, które reguluje polskie prawo pracy

Zacznijmy od najbardziej popularnej 15-minutowej przerwy śniadaniowej, nazywanej często przerwą na lunch. Taka przerwa należy się każdemu z nas, kto pracuje co najmniej 6 godzin na dobę. Jest ona wliczana do czasu pracy, czyli pełnopłatna. Możemy ją wykorzystać wedle uznania, niekoniecznie na jedzenie, decyzja należy do nas. Jedyne o czym musimy pamiętać, to fakt, iż do pracodawcy należy decyzja czy określi czas jej wykorzystania, czy pozostawi nam swobodę wyboru.

Bardzo popularnym niegdyś rozwiązaniem było wprowadzanie dodatkowej niepłatnej przerwy na spożycie posiłku lub załatwienie spraw osobistych. Przerwa taka nie może być dłuższa niż 60 minut i nie może być udzielana w częściach. Również ta przerwa może być wykorzystana zgodnie z naszymi preferencjami, a czas jej wykorzystania może już zostać określony przez pracodawcę. Jeśli w naszej firmie wprowadzono taką przerwę, to nawet jeśli nie chcemy z niej korzystać, to nie możemy się jej zrzec. Dziś takie rozwiązanie praktykuje się coraz rzadziej ze względu na to, iż może być traktowane jako narzucanie planu dnia przez pracodawców. W związku z tym, iż dodatkowa przerwa nie wlicza się do czasu pracy, oznacza ona konieczność pozostania w pracy dłużej o czas jej trwania. Chociaż, za zgodą pracodawcy, możliwe jest również wprowadzenie zapisu w Regulaminie Pracy, że ten, kto z niej nie korzysta, kończy pracę odpowiednio wcześniej.

Dalej mamy przerwy kodeksowe, które należą się tylko niektórym z nas. Wszystkie z poniższych przerw są wliczane do czasu pracy i pełnopłatne:
  • Pracujący przy komputerze dłużej niż 4 godziny na dobę, ze względu na obciążenia wzroku, mają prawo do 5 minut odpoczynku po każdej godzinie pracy przy obsłudze monitora ekranowego. Jednak te krótkie przerwy, których nie można łączyć, powinni wykorzystać na inne czynności służbowe, jak na przykład porządkowanie dokumentów, a niekoniecznie na przerwy od pracy w ogóle. Chodzi o zajęcia nie obciążające wzroku oraz umożliwiające zmianę pozycji ciała.
  • Pracownice karmiące dziecko piersią, o ile pracują powyżej 4 godzin, ale mniej niż 6 godzin dziennie, mają prawo do 30-minutowej przerwy na karmienie. Jeśli karmią więcej niż 1 dziecko, przysługuje im przerwa 45-minutowa. Natomiast w przypadku, kiedy ich wymiar czasu pracy przekracza 6 godzin na dobę, powyższe przerwy są podwójne. Co istotne mogą być one połączone i wykorzystane jednorazowo, na przykład na koniec dnia, co może oznaczać wyjście z pracy od 30 minut do 1,5 godziny wcześniej, w zależności od etatu i ilości karmionych dzieci. Decyzję o czasie wykorzystania przerw na karmienie podejmuje pracownica. Żaden  przepis nie określa wieku dziecka, po osiągnięciu którego ten sposób karmienia jest wykluczony. Fakt karmienia naturalną metodą pracownica powinna udowodnić na żądanie pracodawcy za pomocą zaświadczenia lekarskiego. Wprawdzie nie jest wymagana żadna szczególna forma wniosku o udzielenie tej przerwy, jednak do celów dowodowych najlepiej go złożyć na piśmie i zadbać o to, aby na egzemplarzu pracownicy pojawiła się wzmianka „zgoda” opatrzona parafką pracodawcy i datą jej wyrażenia.
  • Wykonujący prace monotonne, uciążliwe lub szkodliwe mogą liczyć na dodatkowe przerwy, udzielane przez pracodawcę i wliczane do czasu pracy. Przepisy nie wskazują jednak, w jakim wymiarze ta dodatkowa przerwa powinna przysługiwać, ograniczając się jedynie do wskazania, że poprzez jej zapewnienie powinien zostać skrócony czas pracy.
  • Osoby niepełnosprawne mogą skorzystać z dwóch dodatkowych 15-minutowych przerw na gimnastykę lub odpoczynek.
  • Pracownicy młodociani (16 – 18 lat), jeśli ich dobowy wymiar czasu pracy przekracza 4,5 godziny, mogą skorzystać z nieprzerwanej 30-minutowej przerwy w pracy. O ile jednak w przypadku pozostałych przerw pracownicy zachowują prawo do obowiązkowej przerwy 15-minutowej, to w tym wypadku półgodzinna przerwa dla młodego pracownika zastępuje tę podstawową przerwę.
Rozpatrzymy teraz pozostałe przerwy, których nie reguluje prawo pracy

Co jeśli poza wyżej opisanymi przerwami, potrzebujemy pójść do toalety, zapalić papierosa lub po prostu odetchnąć chwileczkę? Otóż zgodnie z prawem, takie przerwy w pracy nie są czasem pozostawania w gotowości do wykonywania pracy, a więc generalnie nie zachowujemy prawa do wynagrodzenia za czas ich trwania. Ponadto jeśli takie dodatkowe przerwy mają negatywny wpływ na wykonywaną pracę, pracodawca może wyciągnąć  ewentualne sankcje dyscyplinarne w stosunku do nas.

Niemniej jednak, jeżeli w związku z krótkimi przerwami, nie ma opóźnień w wykonywanych przez nas obowiązkach, to co do zasady pracodawca nie może nam ich zabronić. Odwołać się możemy do art. 8 k.p. który mówi, iż nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Z pewnością ewentualne obligowanie nas do uczęszczania do toalety jedynie podczas 15-minutowej przerwy w pracy, bądź też obniżanie należnego wynagrodzenia z tytułu nieświadczenia pracy z uwagi na wykonywanie czynności fizjologicznych, wydaje się być nadużyciem prawa.

Podsumowując – zachowajmy zdrowy rozsądek – nie nadużywajmy przerw w pracy, ale równocześnie nie pracujmy bez wytchnienia. Przerwy nam przysługują i powinniśmy z nich korzystać, ponieważ wpływają na nasze samopoczucie, zdrowie i wspierają naszą efektywność. Ważne, żebyś rozumiał to również, jeśli jesteś pracodawcą. Niech każdy z nas, kto jest pracoholikiem deklarującym miłość do swojej pracy, pamięta, aby kochać też siebie i robić sobie czasem przerwy. Jeśli natomiast zawsze przedłużamy firmowe wyjścia na kawę, wychodzimy na prawie dwugodzinny obiad i rozgrywamy pięć partii piłkarzyków dziennie – pamiętajmy, że to czas, za który płaci nasz pracodawca.

Życzę Wam wielu inspirujących spotkań w pracy przy pysznej kawie i herbacie!

Podstawa prawna:

  • Kodeks Pracy art. 8, art. 134, art. 141 § 1, art. 145, art. 187,
  •  § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz. U. z 1998 r., nr 148, poz. 973 z późn. zm.).

Coffee or tea?

And what excuses do you use to get away from work for a moment? Do you think we can blindly use the breaks at work? Or maybe the boss can decide at what time we will have lunch, or will we go to a cigarette or toilet? Necessary read the following post about breaks in work.

I usually do a coffee break 🙂 So I will start with the roll call – do not demonize taking breaks at work! Generally, employers have long ago rejected the conviction of late 19th century manufacturers and know that employees are not machines. Not without reason companies provide kitchens, couches, rooms with consoles, or transfer their offices to places where gyms, swimming pools, fitness clubs work. However, I understand that this is not the rule and not all employers are understanding in this matter. That is why it is good to know how much we can afford having Polish labor code in mind.

Since there is no labor code definition for breaks, let me use the dictionary definition. In the Polish Dictionary of the PWN the definition of the word BREAK is as follows: time, the period in which an activity or phenomenon does not occur momentarily does not take place; time interval between something and something; pause; free time between classes, during working hours, etc. for rest.

First, let’s discuss the interruptions in the work that governs Polish labor law

Let’s start with the most popular 15-minute breakfast break, often referred to as a lunch break. Such a break belongs to any of us who work at least 6 hours a day. It is included in the working time, which is fully paid. We can use it at our discretion, not necessarily for food, the decision belongs to us. The only thing we have to keep in mind is the fact that the employer decides whether or not to use it or whether it will leave us free to choose.

Popular solution from few years ago was to introduce an additional unpaid break to be used for meals or personal affairs. The break cannot be longer than 60 minutes and can not be provided in parts. This break can also be used according to our preferences, but a time of its use can be determined by the employer. If the break is implemented in our company, even if we do not want to use it, we cannot waive it. Today, this solution is practiced less because of the fact that it can be perceived as an imposition of the day plan by employers. Since an additional break is not included in the working time, it means that you need to stay longer at work. Although, with the agreement of the employer, it is also possible to make a provision in the Labor Regulations that one who does not use it ends up working sooner.

Next, we have a labor code breaks, which only belong to specific groups of employees. All are included in working time and are fully paid:
  • Employees working on the computer for more than 4 hours a day, due to eye strain, they are entitled to 5 minutes of rest after each hour of operation of the on-screen monitor. However, these short breaks that cannot be combined and should be used for other tasks such as organizing documents, and not necessarily for breaks from work in general. It’s about non-visually arresting and changing body positions.
  • Women who breastfeed their babies if they work more than 4 hours but less than 6 hours a day are entitled to a 30-minute break. If they feed more than 1 child, they have a 45 minute break. On the other hand, if the working time exceeds 6 hours per day, the above breaks are double. Essentially, they can be combined and used once, for example at the end of the day, which can mean leaving the work from 30 minutes to 1.5 hours earlier, depending on the time and number of children fed. The employee makes a decision about the time spent using feeding breaks. No regulation specifies the age of the child after which this method of feeding is excluded. The natural method of feeding a female worker should prove at the request of  employer by means of a medical certificate.  Although no particular form of approval for this break is required, it is best for the legal reasons to file a written request and to ensure that the employer’s „consent” is obtained with his signature, stamp and the date on the document.
  • Performers of monotonous, cumbersome or harmful work may count on additional breaks provided by the employer and included in the working time. The regulations do not indicate, however, the extent to which this additional interruption should be allowed, but merely to indicate that by providing it should shorten the working time.
  • Disabled employees can take advantage of two additional 15-minute breaks for gymnastics or rest.
  • Young workers (16 – 18 years old), if their daily working time exceeds 4.5 hours, can enjoy a continuous 30 minute break. However, while for the remaining breaks, employees retain the right to a mandatory 15-minute break, then in this case a half-hour break for a young employee replaces that basic break.
We will now consider other breaks that are not regulated by Polish labor law

What if, apart from the abovementioned breaks, we need to go to the toilet, smoke a cigarette or just take a short breath? By law, such breaks at work are not considered as a time of readiness to work, so we generally do not retain the right to pay for this time. In addition, if such additional breaks have a negative impact on our work, the employer may draw disciplinary sanctions against us.

However, if due to short breaks, there are no delays in our duties, as a rule, the employer can not prohibit us from doing so. We can refer to art. 8 of Polish labor code, which says that it is not allowed to make use of its right that would be contrary to the socio-economic destiny of that right or to the principles of social coexistence. Such act or omission of the right holder is not considered as exercising the right and does not benefit from protection. Certainly obliging us to go to the toilet only during a 15-minute break, or to reduce the remuneration due to performing physiological activities, seems to be a misuse of the law.

Summarizing – let’s keep common sense – do not overuse work breaks, but at the same time do not work without rest. Breaks are due and we should use them because they affect our well-being, our health and our efficiency. It is important that you understand this also if you are an employer. Let every one of us who is a workaholic, declaring love for his work, remembers to love himself and take breaks. If, however, we always extend our company’s coffee breaks, we go out for a nearly two-hour lunches and play table football five times a day – remember that this is the time for which our employer pays.

I wish you many inspirational discussions during coffee and tea breaks!

Legal basis:

  • Art. 8, art. 134, art. 141 § 1, art. 145, art. 187 of Polish Labor Code,
  • § 7 par. 1 Regulation of the Minister of Labor and Social Policy of 1 December 1998 on occupational safety and health at posts equipped with screen monitors (Journal of Laws of 1998, No. 148, item 973, as amended).
Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s